Schrijven om de geschiedenis te betrappen
Jaap Faber
Over Duizend heuvels
van Koen Peeters
Koen Peeters' metafictie en de vaak expliciete taligheid van zijn romanwerelden hebben zijn werk al meer dan eens het predicaat 'postmodern' bezorgd, maar daar trekt de didacticus Peeters zich niets van aan. Hij is een auteur die er van overtuigd is dat literatuur ons wel degelijk iets over de werkelijkheid…
Op waarheidsdrift
Koen Sels
Over De engel Esmeralda
van Don DeLillo
Don DeLillo is een van die weinige auteurs naar wie ik, weliswaar zonder vooropgesteld plan en haast automatisch, steeds weer lijk terug te keren. Toch heb ik nooit volledig mijn vinger kunnen leggen op de aantrekkingskracht die zijn werk op me heeft. Misschien — zo vroeg ik me meermaals af…
Signalering: Mont Blanc
Gijsbert Pols
Over Mont Blanc
van Edzard Mik
Ik kreeg tijdens het lezen van Mont Blanc onwillekeurig de neiging om tegen Hugo te roepen: ‘Vráág nou eens gewoon aan je zoon waarom hij het ongeluk in zijn boek anders neerzet, eikel!’ Maar daar is Hugo bepaald de man niet naar. Sinds het ongeluk is hij de hele wereld…
Water stroomt naar boven
Erwin Jans
Over Als ik als eerste aankom
van Nachoem M. Wijnberg
Het is misschien een wat vreemde vergelijking, maar het lezen van de gedichten in Als ik als eerste aankom geeft bij momenten eenzelfde sensatie als het kijken naar de tekeningen van M.C. Escher. Je weet als kijker niet precies op welk niveau je zit. Je probeert met je vinger het…
Wat had je dan gedacht?
Joris Note
Over De as van Gramsci
van Pier Paolo Pasolini
De as van Gramsci van Pier Paolo Pasolini is een rijke, spannende, beweeglijke tekst, maar tamelijk moeilijk. Het waarlijk ergerlijke van dit boek zit in de oppervlakkigheid en de lamlendige mentaliteit van de begeleidende teksten. De hoofdtendens lijkt te zijn dat Pasolini halfweg de jaren vijftig de strijd al opgegeven…
Schrijven is geven
Martijn Knol
Over Ik ben Maan
van Maan Leo
Wat is kunst maken anders dan een vorm vinden voor je wanhoop – om het verstrijken van de tijd, over perfide soortgenoten, over je eigen onvermogen en gespletenheid. Maan Leo's Ik ben Maan mag opgezet lijken als een reclamecampagne, de protagonist is, zou ik zeggen, niet uit op economisch gewin.…
Signalering: Celan auseinandergeschrieben
Erik De Smedt
Over Celan auseinandergeschrieben. Paul Celan in de Nederlandstalige poëzie
van Carl De Strycker
In Ik graaf, jij graaft. Aantekeningen over poëzie schreef Wiel Kusters: ‘Zo komt bij lezing van Celans poëzie soms ook het werk van Hans Faverey in mij boven, de enige Nederlandse dichter misschien met wie Paul Celan zekere verwantschap vertoont.’ Carl De Strycker heeft voor zijn proefschrift een veel ruimer…
Een boek om gisteren al vergeten te zijn
Jan-Willem Anker
Over VSV of daden van onbaatzuchtigheid
van Leon de Winter
Leon de Winters nieuwe roman, VSV of daden van onbaatzuchtigheid, is een boek dat op een moeilijk serieus te nemen manier naar zijn slotzin toetert. Wie dergelijk getoeter toch wenst te benaderen als een ernstige, oprechte poging een literair werk te scheppen, zal niet ontgaan dat De Winter verwoede pogingen…
Levenskunst als open doel
David Nolens
Over De verovering van de vrijheid. Van luie mensen, de dingen die voorbijgaan
van Alicja Gescinska
Bij De verovering van de vrijheid is het niet zo eenvoudig om het genre te bepalen. Of is het dan een moeilijk tussengenre? Moeilijk, omdat het schrijven tussen de genres mij het moeilijkst lijkt en weinigen gegeven. Op het achterplat staat in grote letters, wellicht gedicteerd door de uitgever: ‘Ontdek…
Tragiek of sentiment?
Hans Demeyer
Over De wezenlozen
van Wytske Versteeg
Met De wezenlozen heeft Wytske Versteeg (1983) een ambitieuze debuutroman geschreven. Met gevoel voor compositie brengt ze verschillende ideeën samen, maar ze slaagt er niet in al dat materiaal ook daadwerkelijk interessant te maken. Tragiek en kritiek slaan te vaak om in sentiment, en hoewel ze het thema van een…
Contra-polemiek
Johan Sonnenschein
Over Met schrijven zin verzamelen. Over poëzie in de Lage Landen
van Hans Groenewegen
Wat, naast dichter, is Hans Groenewegen? Iets met het prefix ‘poëzie’ – zoveel is zeker. Ik houd het op poëzie-essayist. Ook al omdat poëzie-essayistiek een tegenstrijdig genre is. Een essayist zoekt zich een weg langs allerhande opvattingen naar een acceptabele, tijdelijke plaatsbepaling. Maar zoeken veronderstelt vinden, en ik betwijfel of…
Voorbij de ongebreidelde artistieke vrijheid
Frank Keizer
Over Het geluk van de kunst
van Marc Reugebrink
Het geluk van de kunst is symptomatisch voor de crisis waarin de literaire wereld, en bij uitbreiding, de kunstwereld zich bevindt. We krijgen aan de ene kant een bij vlagen woedende en verontwaardigde analyse te lezen van de verregaande verknooptheid van literatuur met de markt, waarin de menselijke maat is…
Wat Walschap naliet (en waarom dat niet erg is)
Matthijs de Ridder
Over Metten Marten
van Gerard Walschap
Er blijft altijd wel iets te wensen over, maar soms stuit je op iets wat je niet meer had verwacht. Wie had immers gedacht dat er bijna vijfentwintig jaar na zijn overlijden nog een roman van Gerard Walschap zou verschijnen? En toch werd onlangs in Antwerpen Metten Marten gepresenteerd, een…
Als een hond in het water
Herman Stevens
Over Het kauwgomkind
van Doeschka Meijsing
Toen Doeschka Meijsing in januari 2012 op vierenzestigjarige leeftijd overleed, had haar uitgever al een nieuwe, nog die maand te verschijnen verhalenbundel: Het kauwgomkind. Flaptekst en omslagontwerp waren klaar, alleen bleek de schrijfster maar drie verhalen af te hebben.
Beste Christophe,
Cin Windey
Over Op de hoogte
van Christophe Van Gerrewey
'Ik heb het geprobeerd. Werkelijk. Ik heb jouw tekst naar eer en geweten trachten te recenseren,' schrijft Cin Windey aan Christophe Van Gerrewey. Maar in plaats van een recensie over zijn debuutroman Op de hoogte, schrijft Windey een open brief. 'Ik weet alleen dat ik hier geen negatieve kritiek over…
Hij doet geen mens kwaad met zijn herinneringen
Patrick Bassant
Over Dinsdag
van Elvis Peeters
Een schoft op leeftijd kan heel vriendelijk lijken en ook een schoft op leeftijd heeft verdriet en tedere momenten meegemaakt. De hoofdpersoon van Elvis Peeters’ roman Dinsdag is zo’n man. Hij is 76 jaar oud, woont alleen in een buitenwijk van Brussel en heeft een dagelijkse routine die hem langs…
De vlucht van de nieuwe democratie
Samuel Vriezen
Over De nieuwe democratie
van Willem Schinkel
Willem Schinkel lijkt in vliegende vaart te schrijven. Zijn boek De nieuwe democratie bevat veel analyses die nog heel recent waren op het moment van verschijnen. Een zeer breed scala aan onderwerpen uit de Nederlandse politieke werkelijkheid schiet voorbij in pittige essays; overal duiken originele begrippen razendsnel op om vaak…
