
De wereld is een perverse veelhoek
Rokus Hofstede
Over De leeuwenjager en Manet
van Olivier Rolin
‘Eigenlijk ziet hij eruit alsof hij, ergens op een dorpskermis, zijn hoofd heeft gestoken in een gat van een decor waarop een naïeve voorstelling van een leeuwenjacht afgebeeld staat.’ Zo beschrijft Olivier Rolin de met een volle walrussensnor en brede bakkebaarden getooide leeuwenjager die in 1881 door Édouard Manet werd…

Roerloos aaneengelaste profeten
Jeroen Dera
Over stormen, olielekken, motetten
van Xavier Roelens
Vijf jaar na Xavier Roelens' debuut lijkt diens poëzie sterker geëngageerd geworden. De achterflap meldt dat de auteur door het schrijven van de bundel vegetariër werd, en bij mijn recensie-exemplaar ontving ik een brief van de uitgever waarin stond dat stormen, olielekken, motetten werd geschreven vanuit een sense of urgency.…
De minimumutopie
Christophe Van Gerrewey
Over As Consciousness is Harnessed to Flesh. Diaries 1964 -1980
van Susan Sontag
Van alles wat Susan Sontag heeft geprobeerd, van de manier waarop zij het schrijverschap als de meest inclusieve levensinvulling heeft gedefinieerd, kan vrij eenvoudig het proces worden gemaakt. Haar gepubliceerde dagboek kan daarbij nu als het meest genadeloze bewijsstuk worden ingezet. De vraag is wie bij zo’n oordeel baat heeft.…

Het vacuümgetrokken verhaal
Herman Stevens
Over Ezels
van Sanneke van Hassel
Korte verhalen zijn een specialisme. De beste verhalenschrijvers hoeven niet noodzakelijk goede romans te schrijven. In ons land werden J.M.A. Biesheuvel en F.B. Hotz gelauwerd voor oeuvres die vrijwel geheel uit korte verhalen bestonden. Sanneke van Hassel is hun opvolgster. Haar bundels worden herdrukt en het moet raar lopen wil…

Vliegende kristallen
Bart Vervaeck
Over Kristalman
van Atte Jongstra
Multatuli is een reus in de wereld van Atte Jongstra. Rond zijn roman Millioenen-Studiën heeft Jongstra een bont boek gebouwd, waarin hij sommige van zijn oudere stukken herschrijft, maar vooral veel nieuwe invallen, inzichten en hypothesen formuleert in de hem kenmerkende stijl: speels, aanstekelijk, virtuoos en met een grote persoonlijke…

Eindelijk, toch, opnieuw
Laurens Ham
Over De weg naar Egypte
van Gertrude Starink
Gertrude Starinks De weg naar Egypte is een van die literaire meesterwerken waar u misschien wel eens van heeft gehoord, maar dat u wellicht nog nooit hebt gelezen. Weinig lezers lijken deze gedichtencyclus in vijf bundels, ontstaan tussen 1970 en 2000, van kop tot staart tot zich genomen te hebben.…

Gedichten uit het gevang
Arnoud van Adrichem
Over Celinspecties
van Ester Naomi Perquin
Onlangs verscheen Celinspecties, de derde bundel van de succesvolle dichter Ester Naomi Perquin (1980). Dit boek is mede gebaseerd op haar ervaringen als gevangenbewaarder, een functie die zij enkele jaren vervulde om haar schrijfopleiding te bekostigen. Perquin manoeuvreert ons voortdurend in een morele spagaat en dat maakt van Celinspecties ongemakkelijke,…

Signalering: briefwisseling Elburg-Schuur
Joris Note
Over Een halve eeuw vriendschap: Twee Vijftigers in brieven 1943-1992
van Jan G. Elburg en Koos Schuur
Alles samen is dit (aardig geïllustreerde) boek zowel interessant als aangenaam. Literatuurhistorici zullen er veel van hun gading in aantreffen, maar ook een wat gewonere mens kan er plezier aan beleven. De redactie laat echter te wensen over.

Het huis als kaartenhuis
Graa Boomsma
Over Bullet Park
van John Cheever
In John Cheevers Bullet Park (1969) is iedereen ongeneeslijk eenzaam, en dat wordt de lezer subtiel maar effectief ingewreven door het vaak verrassend verspringende vertelperspectief: het gezin Nailes mogen we vanuit vader Elliot, de moeder en de depressieve enige zoon Tony bekijken of begluren. Dat de hele roman achteraf door…

Rode en blauwe inkt
Christophe Van Gerrewey
Over Het licht
van Jeroen van Rooij
Het is opmerkelijk hoe goed de personages het met elkaar menen in Het licht, de tweede roman van Jeroen van Rooij (1979) – en hoe weinig goeds ze nog van de wereld verwachten. e kern van de menselijke verbondenheid – en dus van wat mensen nog voor elkaar kunnen betekenen…

Een boek suggereert een conversatie
Jan Pollet
Over Open stad
van Teju Cole
De debuutroman van de Nigeriaans-Amerikaanse schrijver en fotograaf Teju Cole heeft zijn entrée niet gemist. Vrijwel meteen bij zijn verschijnen kwam de internationale pers woorden te kort om de lof te zingen van dit plotloze boek geschreven door een vrijwel onbekende auteur. Het is daarbij opmerkelijk dat precies de losse…

Professor Fennema en de Nederlandse politiek
Merijn Oudenampsen
Daniël Rovers
Over Van Thomas Jefferson tot Pim Fortuyn. Balans van democratie
van Meindert Fennema
Daniël Rovers en Merijn Oudenampsen in gesprek over Meindert Fennema's Van Thomas Jefferson tot Pim Fortuyn. Balans van democratie. Over de politiek correcte meningenmaffia, martelaars van het vrije woord, de tegeltjeswijsheid van Voltaire en de strijd met stropoppen. De poldervariant van de culturele revolutie, kortom.

Dingen die langer duren dan mensen
Harold van Dijk
Over Grip
van Stephan Enter
De wereld die Enter ons voorzet in Grip (2011), zijn nieuwste roman, is vooral de moeite waard door de herinnering. De uiterlijke gebeurtenissen zijn niet spectaculair, het is de doorwerking van het verleden die voor dynamiek zorgt. Enter is geen vernieuwend schrijver, vooralsnog ook niet binnen zijn eigen oeuvre waarin…
Signalering: Dit nog, ook dit
Arnoud van Adrichem
Over Dit nog, ook dit. Essays over poëzie en proza
van Wiel Kusters
Soms kan de flaptekst de lectuur van een boek op voorhand verpesten. Dat overkwam mij bijna bij Dit nog, ook dit. Essays over poëzie en proza van dichter en hoogleraar algemene letterkunde Wiel Kusters (1947). De blurb rept over ‘de teloorgang van het literaire essay’, waarvoor in kranten en tijdschriften…

Signalering: Het principe verantwoordelijkheid
Lucas Hüsgen
Over Het principe verantwoordelijkheid
van Hans Jonas
Het principe verantwoordelijkheid van Hans Jonas (1903-1993), na 32 jaar eindelijk in vertaling verschenen, is zeker voor de huidige tijd met zijn toenemende ecologische problematiek (stiefmoederlijk bedeeld in de actualiteit, maar daarmee niet minder dreigend) een belangrijk boek. Zonder scherpslijperij analyseert de Duitse filosoof hoe de mensheid de bedreiging die…
De pap van je tegenstander
Joris Note
Over De man met de…
van Jan van der Vegt
Over Ik zie scherper door…
van Jan G. Elburg
Is Jan G. Elburg (1919-1992) een ‘vergeten’ Vijftiger, zoals Ron Rijghard loodzwaar beklemtoonde in de NRC (3-2-12)? Min of meer, ja, hoewel: vergeten door wie? En wat zegt dat over zijn betekenis? Dit soort vergeten is geen natuurlijk proces, en zelf richt ik mijn aandacht graag op alles wat in…

Signalering: Massa
Frank Keizer
Over Massa
van Joost Vandecasteele
Met zijn nieuwe boek Massa lijkt Joost Vandecasteele zich definitief te hebben gevestigd als de schrijver van zijn generatie. Actueel, ambitieus, zelfs visionair: Massa heeft het volgens de critici allemaal, en Vandecasteele weet het ook nog eens goed te verpakken.

69 nachten
Patrick Bassant
Over Habibi
van Craig Thompson
Craig Thompson brak in 2003 wereldwijd door met zijn autobiografische werk Een deken van sneeuw, een dik boek over een strenge christelijke opvoeding, een puber die zich een buitenstaander voelt, een korte maar heftige vakantieliefde en de kiem van Thompsons kunstenaarschap. Aan ambitie heeft Thompson geen gebrek. In 2011 verscheen…

