
Een kwast in legerpak
Sven Vitse
Over De heldeninspecteur van Atte Jongstra
Atte Jongstra verkeert al enkele jaren in bloedvorm. Dat demonstreerde hij in De avonturen van Henry II Fix (2007) en in Klinkende ikken (2008), twee hoogtepunten in zijn omvangrijke oeuvre. Jongstra combineert in deze boeken op unieke wijze verteltalent, humor en een bizarre encyclopedische kennis. He makes it look easy,…

Wij, nuchtere mensen
Sander Bax
Over Verzameld werk 3 en 4 van Karel van het Reve
Welk lot wacht het oeuvre van Karel van het Reve? Dat hangt natuurlijk ook af van de relevantie die het vandaag de dag nog heeft. Wil het werk van een essayist na dertig jaar nog leesbaar zijn, dan moet de essayist ons ook nu nog prikkelen door de originaliteit en…

Stuwend schrift
Hans Groenewegen
Over zet af en zweef van Hélène Gelèns
Er zijn veel overeenkomsten tussen Hélène Gelèns' tweede bundel, zet af en zweef en haar debuut niet beginnen bij het hoofd. Dat doet vermoeden dat de tweede bundel een weloverwogen voortzetting is van een uitgewogen eersteling. Allebei de bundels tellen vier afdelingen. Beide bevatten het motief van het rennen, er…

Bittersweet Symphony
Steven Stroobants
Over Donderhart van Thomas Blondeau
Thomas Blondeau’s tweede boek Donderhart vertelt in een heldere en kernachtige stijl over de turbulente liefdesperikelen van de jonge dertiger en ambitieuze journalist Max Gosset. Op het moment van de terroristische aanslagen op 7 juli 2005 bevindt Max zich in Londen. De dramatische gebeurtenissen worden op de achtergrond gedrongen door…

Het verlangen om taal te worden
Erwin Jans
Over Dagboek ’68-’69 van Daniël Robberechts
Het is opmerkelijk, dat de aandacht voor Daniël Robberechts (1937-1992), een van de merkwaardigste Vlaamse schrijvers niet groter is. Vlaanderen maar weinig schrijvers telt die zo consequent hun levensdoel hebben gemaakt van het onderzoek naar de voorwaarden van het moderne schrijven. Uitgeverij het balanseer brengt met de…

Hoe groot is de voorspoed?
Jeroen van Rooij
Over Lastmens van Elke Geurts
Elke Geurts heeft de drie verhalen uit Lastmens, haar tweede verhalenbundel, zo universeel mogelijk heeft willen maken. Zowel in het centrum als aan de periferie van de maatschappij, hebben haar vrouwelijke personages het niet alleen moeilijk met de mannen om zich heen, ze zitten toch vooral met zichzelf in de…

Gevoelige eruditie
Sarah Posman
Over The Shaking Woman van Siri Hustvedt
In The Shaking Woman or a History of My Nerves gaat de Amerikaanse auteur Siri Hustvedt op zoek naar een verklaring voor een aandoening die haar treft sinds de dood van haar vader: een niet te controleren beven van haar lichaam, alleen haar hoofd trilt niet. Omdat Hustvedt ervan overtuigd…

Van schaap tot wolf – en de vogels erboven. Levenslessen van Mark Boog
Bertram Mourits
Over Er moet sprake zijn van een misverstand van Mark Boog
Het zijn geen fabeltjes, die Mark Boog vertelt in zijn nieuwe bundel Er moet sprake zijn van een misverstand, maar in veel gedichten komen dieren voor. Soms houden die de lezer wel degelijk een spiegel voor. Het openingsgedicht dwingt je meteen tot een keuze, ‘Mij, schaap’: gaat dat over de…

Poëtisch proza
Marc Reugebrink
Over Huis van de aanrakingen van Peter Verhelst
‘Wat is thuis? Een verhaal met een begin, een midden en op het eind de laatste droom waar we ooit willen aanmeren. Dát is thuis,’ zo staat er ergens in Huis van de aanrakingen, de nieuwe roman van Peter Verhelst te lezen. Als dat thuis is, dan komt er in…

‘Met goudverf waarin gestolten drakebloed opgelost’
Han van der Vegt
Over Germania, een canto van Jacques Hamelink
Het is verleidelijk te veronderstellen dat uit dikke poëziebundels een grotere ambitie spreekt, dat deze poëzie meer wil zeggen en misschien ook wel meer wil zijn. Dat gaat in elk geval op voor Germania, een canto, de nieuwste bundel van Jacques Hamelink. De strakke compositie van deze bundel van bijna…

Champagne in een schedel
Patrick Bassant
Over Langs duistere wegen van David B
Langs duistere wegen van de Franse scenarist en tekenaar David B speelt zich af in de protofascistische, protoanarchistische, dada-utopische ministaat Fiume (het huidige Rijeka in Kroatië). Fiume was een Italiaanse havenstad die na de Eerste Wereldoorlog door de geallieerden aan Joegoslavië werd gegeven, ondanks een bijna uitsluitend Italiaanse bevolking. Een…

Een grandioze mislukking
Laurens Ham
Over Zichtbare stem van Renaat Ramon
Met Zichtbare stem, de nieuwe visuele poëziebundel van Renaat Ramon, is iets vreemds aan de hand. De titel lijkt te willen zeggen: dit is opnieuw een dichtbundel waarin beeld en geluid elkaar raken. Maar wie de ‘teksten’ leest, ontdekt dat ze juist onuitspreekbaar zijn. In zijn visuele bundels probeert Ramon…

‘Kom eens huilen bij een goed lied’
Carl De Strycker
Over Brommerdagen van Jan Baeke
Brommerdagen van Jan Baeke is een harde bundel: melancholie, pijn, psychische stoornissen, godsdienstfanatisme, haat, moord, zelfmoord, het zijn allesbehalve liefelijke of poëtische gevoelens die de dichter hier thematiseert. En toch resulteert dat in prachtige gedichten. Temidden van de lelijke wereld die hij oproept, plaatst Baeke een aantal schitterende metaforen.

Een Holocaustzieke maatschappij
Gie van den Berghe
Over De Holocaust is voorbij. Afrekenen met Hitlers erfenis van Avraham Burg
De staat Israël is volgens Avraham Burg in De Holocaust is voorbij aan een wedergeboorte toe. Het land moet zich bevrijden van dit tot nationaal trauma gepromoveerde verleden, ophouden het voor alles en nog wat als rechtvaardiging te gebruiken. Hitler eindelijk verslaan. Dan kan de Joodse staat worden waarvoor hij…

De onbruikbaarheid van het verstand
Gaston Franssen
Over Stof dat als een meisje van Toon Tellegen
Toon Tellegen schrijft gedichten die tegelijkertijd simpel en complex zijn. Hij bouwt in elke bundel een herkenbare wereld op van eenvoudige motieven, vaste personages en terugkerende structuren. In Tellegens nieuwste bundel, Stof dat als een meisje, wordt tot op zekere hoogte hetzelfde procédé toegepast. In elk gedicht ontmoeten een man…

Zoveel meer dan biografietjes
Carl De Strycker
Over Elf van Daniël Rovers
Daniël Rovers, bekend als essayschrijver, portretteert in zijn prozadebuut Elf elf mensenlevens in evenveel verhalen die losjes bij elkaar gehouden worden door de setting: Brussel. Elf is een bijzonder amusant en intelligent boek. Op het eerste gezicht is het een verzameling knotsgekke avonturen van een stel dertigers en veertigers in…

Leeuwerikspiegel
Cin Windey
Over De sneeuwslaper van Marlene van Niekerk
Marlene van Niekerks meest recente werk De sneeuwslaper, slaagt erin alle omlijnde genretyperingen achter zich te laten. De meermaals bekroonde auteur schreef met De sneeuwslaper zowel een ingenieuze roman-in-verhalen en een geëngageerde apologie van de literatuur als een poëticale handleiding bij haar werk. Dat klinkt als een ambitieuze onderneming voor…

Laattijdigheid
Christophe Van Gerrewey
Over Point Omega van Don DeLillo
Met zijn nieuwe roman Point Omega plaatst Don DeLillo één groot vraagteken bij de definiëring van zijn oeuvre als structuralistische cultuurkritiek. En tegelijkertijd vraag hij zich af – wat eigenlijk dezelfde vraag is – of de wereld inderdaad wel op die manier bekeken kan of moet worden: als één groot…

Wat dan overblijft
Ton van 't Hof
Over De tweede ruimte. Over poëzie van Bernlef
In De tweede ruimte bundelde Bernlef zijn essays en kronieken over vertaalde poëzie die voor het grootste deel de afgelopen decennia verschenen in het inmiddels ter ziele gegane tijdschrift Raster. Op enkele uitzonderingen na zijn de poëticale opvattingen van de besproken dichters verwant aan die van Bernlef: gedichten zijn ook…

De geledingen van de duisternis
Hans Groenewegen
Over De schuur in van Marije Langelaar
Marije Langelaars tweede bundel, De schuur in, schokt me. Dat komt onder andere omdat hij verschillende gradaties van geweld in de gangbare relaties tussen mannen en vrouwen en tussen ouders en kinderen in taal ervaarbaar maakt. Langelaar brengt in beknopte zinnen en ellipsen woorden samen die bij elkaar betekenissen activeren…

