Een gepassioneerd bewustzijn
Erwin Jans
Over Kebang! van Jan Lauwers
Onder de titel Kebang! brengt theatermaker Jan Lauwers, oprichter van Needcompany twee trilogieën, twee monologen, twee eenakters en een verhaal samen. Is het toeval dat de titel die Lauwers aan zijn verzameling teksten meegaf verwijst naar een harde slag, een ontploffing, een catastrofe? Het ontbreekt niet aan catastrofes in het…
Bidden en bijten
Peter van Lier
Over ¡Mondo Manga! van Nick J. Swarth
Het is raadzaam om ¡Mondo Manga! van Nick J. Swarth niet op de nuchtere maag te lezen. De gedichten trekken je een wereld van seks en agressie in. Van nature behoor ik niet tot het gewillige lezerspubliek van deze bundel. Toch heb ik hem niet terzijde geschoven en wel degelijk…
Marietje leert lezen
Bertram Mourits
Over Alle poëzie dateert van vandaag van Charles Ducal
Hoe bekend het betoog ook klinkt,Alle poëzie dateert van vandaag, het Gedichtendagessay van Charles Ducal, is daarom bepaald niet minder goed. Ja, Ducal bewandelt begane paden, ja hij is belerend, maar je gelooft hem bij alles wat hij beweert, en vooral: hij pretendeert ook helemaal niet het wiel opnieuw uit…
Te veel woorden, te weinig zin
Fabian Stolk
Over Woudman van René Huigen
Een verhaal dat weinig voorstelt, of een verhaal dat voor een verpozing zoekende lezer te ingewikkeld is om interessant te zijn, kan toch uitermate boeiend en onderhoudend zijn wanneer het met brille geschreven is. Ik geef het werk van Brakman en Jongstra als voorbeeld. René Huigens Woudman lijkt daarbij te…
Nietzsche in een handomdraai
Cin Windey
Over Omwentelingen van Mark Z. Danielewski
Dat Omwentelingen van Mark Z. Danielewski bijna meer een designobject dan een roman is, kan de indruk wekken dat de inhoud wordt overschaduwd door de (overigens wel zeer knappe) vormgeving. Tegelijk wordt de ijzeren logica van het wisselende kleurgebruik en letterformaat, de bladspiegelindeling en de roterende paginanummers dan weer zo…
Vanuit de duisternis
Peter van Lier
Over Een uil in de zon van Hans Dekkers
Hans Dekkers schrijft onmodieuze poëzie, gedichten die ook in andere tijden geschreven hadden kunnen zijn. In 2006 verscheen Banjoman en begin 2010 komt Een uil in de zon uit. Gedichten die aan de Metamorfosen van Ovidius herinneren door hun ongrijpbare verloop en de klassiek aandoende stijl, maar ook aan de…
Langzaam leren vliegen
Samuel Vriezen
Over Vederbeds Lumière van Lucas Hüsgen
Alles vloeit en stroomt in Lucas Hüsgens Vederbeds Lumière. Onderwerpen, beelden, woordgroepen en taalregisters plaatst hij zelden scherp in contrast. Een modulerende continuïteit interesseert hem meer dan de schok van een harde cut, en het rijke palet van tonen dat de dichter gebruikt versmelt tot één lyrische stroom. Hüsgen hoopt…
Een behulpzame zeeman in dienst van God
Geert Buelens
Over Zeitoun van Dave Eggers
Het lezen van Zeitoun van Dave Eggers is een niet-alledaagse ervaring. Orkaan Katrina is in aantocht en de uit Syrië geïmmigreerde, voorbeeldig geïntegreerde en zonder meer maatschappelijk geslaagde aannemer Adulrahman Zeitoun besluit om in New Orleans achter te blijven. Wanneer de dijken het begeven en de stad onder water loopt,…
Het woeden van de vrijheid
Han van der Vegt
Over gemraad slasser d.d.t. van Robert Anker
Achterop Robert Ankers nieuwe bundel, gemraad slasser d.d.t., staat dat we hier met een ‘in taal en thematiek geheel nieuwe Anker’ van doen hebben, die ‘onrust’ zal opwekken. Dat kun je rustig serieus nemen. Ik ken Anker in elk geval niet op deze manier. De sprekers gaan bruut tekeer, ze…
Globalisering als belachelijk fetisj
Ton van 't Hof
Over Hot White Andy van Keston Sutherland
Hot White Andy van Keston Sutherland presenteert een ogenschijnlijk tegennatuurlijke wereld die indruist tegen het gezond verstand, maar waarvan ik het angstige vermoeden heb dat zij bestaat. Nergens biedt de dichter strohalmen waaraan ik me zou kunnen vastklampen, op basis waarvan ik zou kunnen zeggen: dit is mijn wereld niet,…
Wat is poëzie?
Carl De Strycker
Over De kunst van het dichten van Erik Lindner en Henk van der Waal
Heerste tot voor kort het gevoel dat er geen poëticale strijd meer bestond en dat met de postmoderniteit een tijd van vrijheid blijheid ingetreden was, sinds enige tijd woedt er weer een levendig debat. Blijkbaar hebben dichters aan het einde van het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw opnieuw behoefte…
Als het maar over Amerika gaat
Frank Albers
Over A New Literary History of America van Greil Marcus en Werner Sollors (ed.)
Toch niet wéér een Amerikaanse literatuurgeschiedenis, dacht ik bij het verschijnen van A New Literary History of America, een klomp van ruim duizend bladzijden, samengesteld door de Harvardprofessoren Werner Sollors en Greil Marcus. Dat het hier niet echter om de zoveelste, traditionele literatuurgeschiedenis gaat, blijkt meteen uit de gekozen onderwerpen.…
De schepping gestript
Matthijs Ponte
Over Het Boek Genesis van Robert Crumb
In tegenstelling tot wat sommigen misschien verwachtten, vormt Robert Crumbs verstripping van het Bijbelboek Genesis geen versimpeling van de tekst via het beeld, maar verdiept het beeld de lectuur. Voor orthodoxe gelovigen zal Het Boek Genesis geen makkelijk verteerbare kost zijn. Crumb verbloemt het ambivalente en ongemakkelijke in de tekst…
Treurarbeid
Rokus Hofstede
Over Rouwdagboek van Roland Barthes
Op de fiches die hij zelf aanmaakt door A4’tjes te verknippen tot A8’tjes, en waarvan er altijd een voorraadje op zijn werktafel ligt, doet de Franse cultuurcriticus en essayist Roland Barthes (1915-1980) van 26 oktober 1977 tot 15 september 1979 op onregelmatige basis en in een gestaag afnemend ritme verslag…
Charmeren om te bestaan
Samuel Vriezen
Over Digitale hemelvaart van Rodaan Al Galidi
Rodaan Al Galidi is een charmeur. Expliciet streeft hij ernaar zijn publiek te verleiden. Voor de dichter, die met zijn charmante optredens een bestaan probeert op te bouwen op Nederlandstalige podia, zijn de bloedige Irakese ervaringen handelswaar geworden. De neerslag daarvan is te lezen in Digitale hemelvaart, dat ondanks een…
De berichtweigeraar
Dirk de Schutter
Over Een vrouw op de vlucht voor een bericht van David Grossman
Een obsessionele aandacht voor het detail, een bijna mateloze liefde tussen individuele mensen, een onvoorwaardelijke Lebensbejahung: dat zijn de vaste ingrediënten in de romans van de Israëlische, in het Hebreeuws schrijvende auteur. Zijn jongste roman Een vrouw op de vlucht voor een bericht vormt hierop geen uitzondering. Als haar zoon…
Rauw, lelijk en onaangenaam uit elkaar gaan
Liesbeth Eugelink
Over Weg van Minke Douwesz
Weg is in veel opzichten een geslaagde opvolger van Douwesz’ succesvolle debuut Strikt. Toch is Weg uiteindelijk een minder goed boek. Anders dan Strikt, dat geschreven is in de ikvorm, is Weg geschreven in de derde persoon enkelvoud. Dat verschil is betekenisvoller dan het lijkt. Het onbegrip, de wrevel en…
Geen last van betrekkelijkheid: de nieuwe authenticiteit van Thomas Möhlmann
Gaston Franssen
Over Kranen open van Thomas Möhlmann
Het intrigerende aan de poëzie van Möhlmann is dat deze dichter elke poging tot het innemen van een kritisch standpunt of het vellen van een definitief oordeel op uiterst geraffineerde wijze saboteert. Deze dichter is gefascineerd door het onbekende en het ongrijpbare. Möhlmann, kortom, probeert af te rekenen met eenduidige…
