DiDeVa laat RiDeVa na
Johan Sonnenschein
Over Rijmkroniek des Vaderlands. Van Willem III tot Willem III
van Jean Pierre Rawie & Driek van Wissen
Zelden las ik een onbegrijpelijker gedicht dan Rijmkroniek des Vaderlands (2005-2010) van Jean Pierre Rawie en Driek van Wissen. Hoe komt het eenentwintigste-eeuwse Nederland aan een ambitieus project als deze Vaderlandse geschiedenis op vlot rijmende viervoeters? Wie heeft dit gemaakt? En ook: voor wie is dit gemaakt?
Van het Elsschotfront weinig nieuws
Matthijs de Ridder
Over Elsschot. Leven en werken van Alfons De Ridder
van Vic van de Reijt
Er werd lange tijd uitgekeken naar Vic van de Reijts Elsschotbiografie, maar ondertussen verscheen er ook een vloed van meer en minder relevante boeken over Elsschot, die de taak van de biograaf niet vergemakkelijkten. Nu het boek is verschenen, is het de vraag wat Elsschot. Leven en werken van Alfons…
Ondersteboven
Joris Note
Over Lenz
van Georg Büchner
De hedendaagse lezer leest voor zijn plezier. Ik ben het daar helemaal mee eens, maar wat betekent het, wat betekent in godsnaam plezier? Je leest een geladen, pijndoende tekst als Georg Büchners Lenz toch niet ter ontspanning?
Een verleden in voetnoten
Cin Windey
Over Ga niet weg
van Willem van Zadelhoff
Met Ga niet weg lost Willem Van Zadelhoff alle verwachtingen in die hij met de twee voorafgaande delen van zijn drieluik – Een stoel uit 2003 en Holle Haven uit 2006 – heeft opgeroepen: de roman is het sluitstuk van een trilogie die in al haar eenvoud ontzettend geraffineerd, ambitieus…
Kijkoperatie van het lijden en lijden aan het inzicht
Jacq Vogelaar
Over De leerschool van het lijden
van Carlo Emilio Gadda
Carlo Emilio Gadda wil in De leerschool van het lijden (1963) graag misleiden, maar niet door iets voor te spiegelen – hij wil eerder verleiden anders te kijken en te denken. Vertraging is een middel tegen oppervlakkige herkenning.
Droom en ontnuchterende realiteit
Patrick Peeters
Over De val van vrije dagen
van Stefan Hertmans
Met De val van vrije dagen voegt Hertmans een opmerkelijke bouwsteen toe aan zijn reeds omvangrijke oeuvre. Bovendien wordt het erg verleidelijk om de verzamelde gedichten opnieuw te gaan lezen vanuit deze bundel. Accenten in deze verzameling zullen ongetwijfeld nieuwe aspecten doen oplichten in die vroegere verzen.
De grote toeval, het grote toeval
Matthijs de Ridder
Over Grand Mal
van Peter Smink
Terwijl de dagbladpers bezig was om mediafenomenen een zoveelste duw in de richting van economische onsterfelijkheid te geven en usual suspects te nomineren voor prijzen-die-er-toe-doen, verscheen Grand mal van Peter Smink (1954). De roman werd door kranten en tijdschriften genegeerd. Wat mij betreft is het de literaire ontdekking van het…
‘Net als ik zeg: er is niets meer,’ / ‘Daar heb je mij weer: er wordt’
Fabian Stolk
Over Gedichten 1962-1990
van Hans Faverey
Hans Favereys canonieke status wordt opnieuw onderstreept door de herziene, wetenschappelijk verantwoorde editie van zijn verzameld dichtwerk, nu aangevuld met ‘193 niet eerder gepubliceerde gedichten uit de nalatenschap’. Het openbare deel van zijn oeuvre is dus in één klap met zo’n 30% gegroeid van ongeveer 600 tot bijna 800 gedichten.…
Jongleren met de dood
Gwennie Debergh
Over Traag licht
van Herman Franke
Herman Frankes romancyclus Voorbij ik en waargebeurd is als een fotonisch kristal dat verhalen in alle richtingen kaatst om ze aan het eind van Traag licht, het derde en laatste deel van de cyclus, voorgoed te laten stollen. Traag licht is, meer nog dan de eerste twee delen van de…
Vriendschap en vernieuwing
Joris Note
Over Onder de blauwe oneindigheid: de vriendschap tussen Willem Kloos en Jacques Perk
van Bart Slijper
Onder de blauwe oneindigheid van Bart Slijper wordt nadrukkelijk gepresenteerd als de eerste aflevering van een Kloos-biografie. Slijper vertelt het verhaal vaardig en levendig, brengt een schat aan materiaal bijeen, toont zich een meester in het kiezen van stimulerende, veelzeggende citaten en details. Ik kijk nu al uit naar de…
Ik vond de wijn beter
Matthijs Ponte
Over Huid en haar
van Arnon Grunberg
In Huid en haar staat niet, zoals in Onze oom de oorlog centraal, maar de onmogelijkheid en uiteindelijk de onwenselijkheid van ethisch handelen überhaupt. De Holocaust is in Huid en haar geen onbegrijpelijke, monsterlijke anomalie van de geschiedenis, maar onderdeel van het spel. Veel meer dan de domme Holocaust-ontkenner is…
Voor depressieve slaven
Gijsbert Pols
Over Vinexvrouwen
van Naima El Bezaz
Vinexvrouwen van Naima El Bezaz is niet het woedende, verdrietige en verwarrende commentaar op de Nederlandse maatschappij dat het had kunnen zijn. Er gaat geen provocatie van uit, het is nergens confronterend. Goed, enkele buurvrouwen uit Zaanstad waren not amused, maar dat was niets anders dan gefnuikte ijdelheid.
Slapen in hoop
Peter van Lier
Over Wat ik mezelf graag voorhoud
van Lieke Marsman
De inhoud van Lieke Marsmans poëzie doet in Wat ik mijzelf voorhoud veel minder prozaïsch aan, die zou je eerder dromerig kunnen noemen. Ik zie Marsman met vertrouwen thuis zitten lachen op de bank. Zij speurt naar kruisjes in boeken en wacht schrijvend op zichzelf. Ik hoop dat die thuiskomst…
Paniek in het heelal
Christophe Van Gerrewey
Over Kosmikomische verhalen
van Italo Calvino
Italo Calvino's Kosmikomische verhalen dragen een specifiek gevaar in zich: ze bedreigen de geestesgezondheid van de lezer. Wie zo elegant en lichtvoetig de absurditeit en de onmetelijkheid van geschiedenis en wereld krijgt toegediend, verhaal na verhaal, die dreigt al snel in een staat van paniek terecht te komen. Wat Calvino…
Een onuitgegeven boek is na zeventig jaar een ander boek
Jacq Vogelaar
Over Nooit meer terug naar dat land. Verhalen van slachtoffers over de Kristallnacht 1938
van Uta Gerhardt en Thomas Karlauf
Nooit meer terug naar dat land is een selectie van verhalen die vluchtelingen in 1941 zelf schreven over hun leven in Nazi-Duitsland. De ooggetuigenverhalen zijn indertijd niet gepubliceerd, net zomin als de geplande selectie eruit. Nu wordt na zeventig jaar alsnog een deel van de collectie gepubliceerd. Het zijn in…
De mystiek van de snijboon
Jan Pollet
Over I, Coleoptile
van Ann Cotten en Kerstin Cmelka
I, Coleoptile van Ann Cotten, een dichtbundel met Engelse gedichten gecombineerd met een fotoreeks van de Duitse kunstenares Kersting Cmelka, laat ons een onbekende kant van deze jonge Duitse dichteres zien. Maar daar zullen Cottens lezers bij elke nieuwe uitgave beducht voor moeten zijn: onvoorspelbaarheid is nu eenmaal de kern…
Bijgezet voor de eeuwigheid
Martin de Haan
Over Volledige werken deel 13
van W.F. Hermans
Over Volledige werken deel 3
van W.F. Hermans
De meeste schrijvers bereiken de klassieke status nooit. Hermans wel. De Volledige werken vervullen in dat proces de rol van katalysator: ze zouden er niet zijn gekomen als het werk niet al een zekere klassieke status had bereikt, maar versterken die status en garanderen de duurzaamheid ervan.
... of uw eigen kleine oorlog zin heeft
Erik Spinoy
Over De verzwegen Boon
van Pol Hoste
De verzwegen Boon maakt deel uit van Pol Hostes project van kritische reflectie op de politieke, sociale en ideologische ontwikkelingen in het naoorlogse Vlaanderen en de westerse wereld, en op zijn eigen plaats daarin. Die reflectie is op dit moment weinig modieus, maar is daarom niet minder waardevol.
