Een enorme expressieve rijkdom
Samuel Vriezen
Over Against Expression: An Anthology…
van Kenneth Goldsmith en Craig Dworkin
Over Unoriginal Genius: Poetry by…
van Marjorie Perloff
Zowel de bloemlezing Against Expression: An Anthology of Conceptual Writing van Kenneth Goldsmith en Craig Dworkin als Marjorie Perloffs studie Unoriginal Genius: Poetry by Other Means in the New Century gaan over Conceptual Writing. Waar Perloff in haar studie een literatuurhistorische achtergrond schetst, laten Dworkin en Goldsmith het actuele artistieke…

Een goed mens is zeldzaam
Graa Boomsma
Over De geweldenaars
van Flannery O'Connor
De geweldenaars (1960) van Flannery O'Connor is nu herdrukt als het eerste boek in de serie ‘Christelijke Klassieken’ van de Kampense uitgeverij Kok. Ik weet niet of het een goed idee is Flannery O’Connor in zo’n hokje te stoppen. Wie de roman leest, merkt al bij de majestueuze eerste zin…

Een mens van vlees en bloed in een stad van klei
Patrick Bassant
Over Stad van klei
van Milan Hulsing
Het is verleidelijk Stad van klei van Milan Hulsing te zien als een literaire voorafspiegeling van de recente gebeurtenissen in Egypte. Dit boek visionaire kanten toedichten zou echter een anachronisme zijn. Dat neemt niet weg dat Hulsing een maatschappij heeft gekleid die weliswaar fictief is, maar realistisch genoeg om geloofwaardig…

Het goddelijke minteken
Joris Note
Over Wij
van Jevgeni Zamjatin
Wij van Jevgeni Zamjatin heeft altijd een politieke portee gehad. Het spreekt haast vanzelf dat Wij allereerst werd en wordt opgevat als een satire op de Sovjetmaatschappij. Maar we moeten Wij tegen de draad lezen, en tegen onszelf in – anders wordt het alleen een zinloze oefening in zelfvoldaanheid.

Moederschap als ziekte?
August Hans den Boef
Over Vaderland
van Herman Stevens
Herman Stevens’ zesde roman Vaderland behandelt het verschil tussen een reguliere, zij het oudere, vader en een vrouw wier vroegere leven volkomen is geïmplodeerd. Haar enige identiteit is die van moeder. Het meest beklemmende van het hele verhaal is dat ze volstrekt niet dom of kortzichtig was, maar juist een…

De illusie van een ongestoorde mimesis
Ton van 't Hof
Over Tekstbestanden
van Sven Vitse
In het voorwoord lezen we van Sven Vitses Tekstbestanden dat Vitses liefde vooral uitgaat naar auteurs die ‘in hun taal en ideeën, en veelal in afzondering, tegen deze wereld aan schoppen’. Daarin kun je minstens een echo horen van een befaamde cri du coeur van Louis Paul Boon: ‘Schop de…

Copy/paste
Gijsbert Pols
Over In gesprek met Mark Rutte
van Derick-H. Maarleveld
Eigenlijk gaat het in de inleiding al meteen mis. Daaruit blijkt namelijk dat In gesprek met Mark Rutte helemaal geen gesprek met Rutte is. Derick-H. Maarleveld, locatiemanager in zijn opgekochte familiebedrijf, mecenas in de Amerikaanse ambassade en enthousiaste VVD-stemmer, heeft welgeteld één gesprek met Rutte gevoerd. Daarna liet Rutte hem…

BbbB (Binets boek belooft Beterschap)
Matthijs de Ridder
Over HhhH
van Laurent Binet
De afkorting HhhH – oftewel Himmlers hersens heten Heydrich – staat als een logo voorop de roman waarmee Laurent Binet de Prix Goncourt du Premier Roman 2010 won. Een geniale greep van de uitgever, want de schrijver had zijn boek liever Operatie Anthropoid genoemd. De uitgever had in dit geval…

‘Hoop op herwinning van de volmaaktheid’
Frank Keizer
Over Hey! Are You Suffering?
van Ton van 't Hof
De vierde, in eigen beheer uitgegeven bundel van Ton van 't Hof heet Hey! Are You Suffering? en keert zich tegen de gedachte dat we de geschiedenis van het conflict als overwonnen kunnen beschouwen. Ver weg van de mainstream schrijft hij een ambitieus oeuvre bij elkaar, waarin hij blijft geloven…

Een blik achter het ezelsmasker
Mieke Opstaele
Over Maria van Barcelona
van Bart Koubaa
Het gaat om het vertellen zelf en niet om het resultaat: is Maria van Barcelona van Bart Koubaa niets minder, maar ook niets meer dan een postmodern labyrint, waarin de lezer verstrikt raakt en dient te berusten in het zoeken zonder te vinden? Of gebeurt hier iets anders?
De koning is dood, leve de koning
Willem Bongers
Over De kraai
van Kader Abdolah
Over De koning
van Kader Abdolah
Het zal niemand zijn ontgaan dat Kader Abdolah het boekenweekgeschenk De kraai schreef, dat de bibliotheken hun lezers een Geschreven portret van Kader Abdolah geven én dat bij De Geus ook nog eens De koning, de nieuwe roman van Kader Abdolah, verschijnt. De koning is een rommelige, mislukte historische roman…

Woorden worden daden. Of niet?
Hans Demeyer
Over Opspraak. Verslagen van de twintigste eeuw
van Harry Mulisch
In de jaren zestig zwoer Harry Mulisch de fictie af en vond zijn heil in het schrijven van enkele reportageboeken over maatschappelijke tendensen en gebeurtenissen. In Opspraak. Verslagen van de twintigste eeuw werden er daarvan zes verzameld. Mulisch' wereldbeeld is eigenzinnig en prikkelend; het werk fascineert en stoot af, zorgt…
DiDeVa laat RiDeVa na
Johan Sonnenschein
Over Rijmkroniek des Vaderlands. Van Willem III tot Willem III
van Jean Pierre Rawie & Driek van Wissen
Zelden las ik een onbegrijpelijker gedicht dan Rijmkroniek des Vaderlands (2005-2010) van Jean Pierre Rawie en Driek van Wissen. Hoe komt het eenentwintigste-eeuwse Nederland aan een ambitieus project als deze Vaderlandse geschiedenis op vlot rijmende viervoeters? Wie heeft dit gemaakt? En ook: voor wie is dit gemaakt?

Van het Elsschotfront weinig nieuws
Matthijs de Ridder
Over Elsschot. Leven en werken van Alfons De Ridder
van Vic van de Reijt
Er werd lange tijd uitgekeken naar Vic van de Reijts Elsschotbiografie, maar ondertussen verscheen er ook een vloed van meer en minder relevante boeken over Elsschot, die de taak van de biograaf niet vergemakkelijkten. Nu het boek is verschenen, is het de vraag wat Elsschot. Leven en werken van Alfons…

Ondersteboven
Joris Note
Over Lenz
van Georg Büchner
De hedendaagse lezer leest voor zijn plezier. Ik ben het daar helemaal mee eens, maar wat betekent het, wat betekent in godsnaam plezier? Je leest een geladen, pijndoende tekst als Georg Büchners Lenz toch niet ter ontspanning?

Een verleden in voetnoten
Cin Windey
Over Ga niet weg
van Willem van Zadelhoff
Met Ga niet weg lost Willem Van Zadelhoff alle verwachtingen in die hij met de twee voorafgaande delen van zijn drieluik – Een stoel uit 2003 en Holle Haven uit 2006 – heeft opgeroepen: de roman is het sluitstuk van een trilogie die in al haar eenvoud ontzettend geraffineerd, ambitieus…

Kijkoperatie van het lijden en lijden aan het inzicht
Jacq Vogelaar
Over De leerschool van het lijden
van Carlo Emilio Gadda
Carlo Emilio Gadda wil in De leerschool van het lijden (1963) graag misleiden, maar niet door iets voor te spiegelen – hij wil eerder verleiden anders te kijken en te denken. Vertraging is een middel tegen oppervlakkige herkenning.

Droom en ontnuchterende realiteit
Patrick Peeters
Over De val van vrije dagen
van Stefan Hertmans
Met De val van vrije dagen voegt Hertmans een opmerkelijke bouwsteen toe aan zijn reeds omvangrijke oeuvre. Bovendien wordt het erg verleidelijk om de verzamelde gedichten opnieuw te gaan lezen vanuit deze bundel. Accenten in deze verzameling zullen ongetwijfeld nieuwe aspecten doen oplichten in die vroegere verzen.

