De P.C. Hooft-prijs voor beschouwend proza zal volgend jaar worden uitgereikt aan Anja Meulenbelt. Een bijzondere mijlpaal: nog nooit eerder won een vrouw de prijs in deze categorie.

Meulenbelt (1945) reageerde verbaasd toen zij het nieuws hoorde: ‘Dit kan helemaal niet, dat was mijn eerste gedachte, ik ben veel te controversieel voor deze prijs. Ik ben zelden gezien als iemand die qua literatuur een rol speelde. Tegelijkertijd weet ik dat mijn werk er wel degelijk toe doet. Ik weet wie mijn boeken lazen, wat ze ermee hadden. En nog steeds, want er is een soort revival gaande. Het winnen van deze prijs ligt misschien wel in het verlengde daarvan.’

Bewust subjectief, zo omschrijft de jury Meulenbelts oeuvre: ‘Meulenbelt is er diep van doordrongen dat beschrijven altijd plaatsvindt vanuit een positie, vanuit een lichaam dat betekenissen krijgt opgedrongen op grond van klasse, gender, etniciteit, gezondheid en vanuit een geest die beheerst wordt door taboes, ideologie en de afwas die nog gedaan moet worden”, schrijft de jury. “De taal die Meulenbelt in De schaamte voorbij (1976) begint te ontwikkelen, is daarom niet afstandelijk, analytisch en schijnbaar neutraal, maar direct betrokken, synthetiserend en bewust subjectief.’

Meulenbelts oeuvre strekt zich uit over een halve eeuw en bestaat uit boeken, artikelen, lezingen, toespraken, interviews, pamfletten, posts en commentaren. Het autobiografische boek De schaamte voorbij betekende haar definitieve doorbraak als auteur. Daarnaast was Meulenbelt actief in de vrouwenbeweging en had een politieke loopbaan, onder andere als lid van de Eerste Kamer voor de SP.

In 2016 publiceerde De Reactor een recensie van Saskia Pieterse over Meulenbelts boek Het verschil.

P.C. Hooft-prijs

De P.C. Hooft-prijs bestaat sinds 1947, het jaar waarin de driehonderdste sterfdag van Pieter Corneliszoon Hooft werd herdacht. De oeuvreprijs wordt jaarlijks toegekend aan Nederlandse schrijvers voor een telkens wisselend genre: verhalend proza, beschouwend proza en poëzie. Recente eerdere laureaten in de categorie beschouwend proza zijn: Tijs Goldschmidt (2023), Maxim Februari (2020) en Bas Heijne (2017). Aan de prijs is een bedrag verbonden van € 60.000. De P.C. Hooft-prijs wordt alleen toegekend aan schrijvers met de Nederlandse nationaliteit; niet aan Vlaamse auteurs.

De Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde kent jaarlijks de P.C. Hooft-prijs toe, afwisselend voor verhalend proza, beschouwend proza en poëzie. Daarnaast kent de stichting de driejaarlijkse Theo Thijssen-prijs toe voor kinder- en jeugdliteratuur en de driejaarlijkse Max Velthuijs-prijs voor kinderboekenillustraties. Het Literatuurmuseum organiseert de toekenning en feestelijke uitreiking van de P.C. Hooft-prijs.